Canclwm Japan

Fallopia japonica

Tarddiad: Dwyrain Asia

Cyfrwng cyflwyno: Cyflwynwyd gan y casglwyr planhigion yn Oes Victoria fel planhigyn gardd a dihangodd i’r gwyllt yn fuan iawn.

jkw-features_thumb5

Coesau: 2-3m o uchder, gwag fel bambw, gwyrdd gyda brychau coch/porffor, canghennau bwa gyda phatrwm igam-ogam nodweddiadol. Mae’r egin newydd yn goch/porffor eu lliw ac yn ymddangos ym mis Mawrth gan dyfu hyd at 40mm y dydd. Mae’r coesau’n tyfu o wreiddgyff mawr (coesau o dan y ddaear), sy’n gallu tyfu allan 7m a hyd at 3m o ddyfnder o’r rhiant-blanhigyn. Mae’r gwreiddgyff yn drwchus a choediog gyda chanol oren.

Dail: gwyrdd, siâp tarian, hyd at 12cm o hyd, gyda gwaelod gwastad a blaen pigfain, wedi’u trefnu am yn ail ar hyd y canghennau.

Blodau: mae clystyrau helaeth o flodau bychain lliw hufen yn ymddangos rhwng misoedd Awst a Hydref.

Hadau: mae blodau gwrywaidd ffrwythlon yn brin iawn ar blanhigion Prydeinig, pur anaml mae hadau’n cael eu cynhyrchu, drwy groesi gyda chanclwm egsotig arall, a phur anaml mae’n goroesi (ond gallai newid yn yr hinsawdd newid hyn).

Cyffredinol: Mae’r dail a’r coesau’n marw ddiwedd yr hydref gan droi’n frown, mae’r ffyn marw tebyg i fambw’n gallu aros ar i fyny a’n helpu i adnabod y planhigyn yn ystod y gaeaf. Mae darnau mân o wreiddgyff neu goesau gwyrdd, mor fach ag ewin bys, yn gallu cynhyrchu pla newydd o ganclwm Japan. Gall darnau o’r gwreiddgyff barhau o dan y ddaear hefyd, mewn cyflwr segur, am flynyddoedd ac mae’n eithriadol wydn mewn amodau amrywiol.

Ni ddylid ei ddrysu gyda: Canclwm estron arall - Canclwm y cawr Fallopia sachalinesis a chanclwm hybrid Fallopa x bohemica. Mae Canclwm y cawr yn fwy na Chanclwm Japan hyd yn oed, fel mae’r enw’n awgrymu, gan dyfu i fod hyd at 5m o uchder gyda dail hyd at 40cm o hyd sydd â sylfaen siâp calon.

Giant knotweed leaf

IMGP0364_thumb5

Effeithiau

Economaidd: Mae coesau’r canclwm a choron y gwreiddgyff yn gallu tyfu drwy darmac a choncrid sydd wedi cracio, gan achosi difrod saernïol i adeiladau a seilwaith, fel pontydd ac amddiffynfeydd rhag llifogydd. Mae clystyrau mawr trwchus yn gallu amharu ar lif dwr a’r ffyn marw’n gallu cael eu torri a’u golchi i ffwrdd, gan flocio a chreu mwy o risg o lifogydd. Mae’n anodd ac yn ddrud cael gwared arno ac mae ei symud o safleoedd datblygu’n gallu costio’n sylweddol oherwydd y technegau drud sydd eu hangen i’w reoli.

Bioamrywiaeth: Mae twf cyflym y planhigyn yn galluogi i glystyrau mawr ddatblygu mewn ardaloedd agored ac ar lannau afonydd. Mae’r canopi mawr yn arwain at gysgod trwm dros lystyfiant brodorol, gan atal adfywiad y planhigion brodorol. Mae colli rhywogaethau brodorol sy’n gorchuddio’r llawr yn gallu arwain at fwy o erydu ar lannau afonydd yn ystod y gaeaf, pan mae’n marw ac yn gadael y glannau’n noeth.

Dymunoldeb: mae clystyrau trwchus o ganclwm yn gallu blocio mynediad i ddyfrffyrdd a llwybrau troed. Mae sbwriel sy’n cael ei olchi i lawr yr afon yn gallu cael ei ddal yn rhwydd gan y bloc mawr o ffyn ac mae hyn yn gallu annog fermin.

tube lines ltd.

Rheolaeth:

Mecanyddol: Nid yw torri na strimio’n cael eu hargymell o dan unrhyw amgylchiadau oherwydd y cyfan fydd hyn yn ei wneud fydd lledaenu’r planhigyn. Hefyd, mae’r dull hwn yn creu problem o ran delio â’r deunydd sydd wedi’i dorri, sy’n wastraff y mae’n rhaid ei reoli a’i yrru i gyfleuster tirlenwi trwyddedig sy’n fodlon derbyn y gwastraff yma. Nid yw gadael y deunydd sydd wedi’i dorri i ddadelfennu ar y safle’n dderbyniol, oherwydd gall aildyfu a chynyddu’r broblem.

Cemegol: Mae chwistrellu a brechu’r coesau’n ddulliau derbyniol ac effeithiol o reoli. Mae’r amseru’n bwysig a cheir y canlyniadau gorau drwy chwistrellu rhwng misoedd Awst a Hydref. Mae’r chwynladdwr yn cael ei amsugno a’i drawsleoli i’r gwreiddiau gan ladd y planhigyn o’r ddaear i fyny. Mae monitro parhaus ar glystyrau sydd wedi’u trin yn hanfodol, oherwydd mae’r chwyn hwn yn gallu bod yn eithriadol wydn ac anodd ei ladd. Mae’n debygol y bydd angen mwy na dim ond triniaeth blwyddyn. Tair blynedd yw isafswm y rheolaeth ar gyfer rhai clystyrau o Ganclwm Japan. Dylai unrhyw berson sy’n defnyddio chwynladdwr wrth ymyl dwr fod â thrwydded PA6AW a chael cymeradwyaeth briodol gan asiantaeth yr amgylchedd. Mae hwn yn gymhwyster gofynnol ar gyfer gwneud y dasg hon.