Cranc manegog Tsieina

Eriocheir sinensis

Tarddiad: Dwyrain Asia

Cyfrwng cyflwyno: mae’n bur debyg iddo gael ei gyflwyno fel ffynhonnell o fwyd a’i ryddhau naill ai’n ddamweiniol neu’n fwriadol, neu ei fod wedi cyrraedd fel teithiwr cudd. Mae’r poblogaethau wedi sefydlu yn Afon Tafwys, Medway ac Ouse yn awr ac maent wedi cael eu cofnodi ar sawl safle ledled Cymru a Lloegr, gan gynnwys afonydd Tyne, Tamr a Dyfrdwy.

mitten crab features

Llwydwyrdd/brown tywyll ei liw gyda chorff eithaf sgwâr. Mae’n tyfu i 86mm o led ac mae’r corff sgwâr (cragen) yn culhau tua’r blaen. Mae ganddo bedwar dant ar bob ochr. Coesau cerdded hir, bron ddwywaith hyd y corff. Y nodwedd amlycaf am y cranc hwn yw’r ‘ffwr’ brown trwchus ar y crafangau blaen gwyn (y menig).

Cynefin: rhywogaeth aber/dwr croyw. Mae’r rhai iau i’w gweld mewn aberoedd is a chynefinoedd hallt ac wrth iddynt ddatblygu mae’r crancod ifanc yn symud i fyny’r afon i systemau dwr croyw. Mae’r oedolion yn byw mewn tyllau maent yn eu gwneud mewn glannau afonydd lleidiog, ond mae llystyfiant dyfrol a chorsydd yn gallu cynnig cynefin arall i’r cranc. Yn eu llawn dwf, mae’r oedolion yn symud i leoliadau dwr hallt dyfnach er mwyn atgenhedlu.

Effaith

Bioamrywiaeth: Mewn amodau addas, mae’r cranc manegog yn gallu lluosogi ac ymledu’n gyflym iawn. Hefyd, mae’n gallu croesi tir sych i heintio system afon newydd. Bydd y cranc manegog yn bwydo ar rywogaethau amrywiol o infertebrata ac wyau pysgod, gan arwain at gystadlu gyda rhywogaethau brodorol a lleihau poblogaethau o bysgod ac infertebrata brodorol.

Dymunoldeb: Mae’r cranc manegog yn creu tyllau mewn glannau afonydd lleidiog ac mae hynny’n cynyddu’r erydiad a’r llifwaddod yn yr afonydd, a gall arwain at ddymchwel y lan.

NNSS_Image_3387

Rheolaeth: Nid oes unrhyw reolaeth effeithiol sy’n hysbys i ni. Mae bioddiogelwch yn allweddol i atal ei ledaeniad a’i gyflwyno i rannau newydd o’r wlad.